ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ: ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾತ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ನಿಂತವರು ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಕರಮ್‌ಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರು. ಇವರನ್ನು ನಾವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ’ ಅಥವಾ ‘ಬಾಪೂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ೧೮೬೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪೋರಬಂದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದರು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ
ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದ ನಿಮಿತ್ತ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಭೇದಭಾವದ ಕಹಿ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಅವರು ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು – ಅದೇ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (ಸತ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುವುದು). ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಈ ವಿಧಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ, ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ರೈತರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡರು. ಚಂಪಾರಣ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಖೇಡಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಗಿರಣಿ ಮುಷ್ಕರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದರು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳು:
ಅಹಿಂಸೆ (Non-violence): ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಸಹನೆಯಿಂದಲೇ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದು.
ಸತ್ಯ (Truth): ಸತ್ಯವೇ ದೇವರು ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುವುದು.
ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ (Self-Reliance): ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅವರು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚರಕವನ್ನು ನೂಲಿದರು. ಚರಕವು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಮರಾಜ್ಯ: ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿರುವ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯವೇ ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಚಳುವಳಿಗಳು
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನಿರಾಕರಣೆ ಚಳುವಳಿ (Non-Cooperation Movement), ಕಾನೂನು ಭಂಗ ಚಳುವಳಿ (Civil Disobedience Movement) ಮತ್ತು ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳುವಳಿ (Quit India Movement) ಮುಖ್ಯವಾದವು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುರಿದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವವು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಸರಳತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಹೋರಾಟವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.




“ನನ್ನ ಜೀವನವೇ ನನ್ನ ಸಂದೇಶ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ತಾವು ನಂಬಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪಾಲಿಸಿದರು. ೧೯೪೮ರ ಜನವರಿ ೩೦ ರಂದು ಅವರು ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆಯಿಂದ ಹತ್ಯೆಯಾದರು. ಆದರೆ ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ನಾವು ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೩೦ ರಂದು ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ: ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾತ್ಮ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ನಿಂತವರು ಮೋಹನ್‌ದಾಸ್ ಕರಮ್‌ಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರು. ಇವರನ್ನು ನಾವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ’ ಅಥವಾ ‘ಬಾಪೂ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ೧೮೬೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪೋರಬಂದರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದರು.

ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ
ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಒಂದು ಪ್ರಕರಣದ ನಿಮಿತ್ತ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಭೇದಭಾವದ ಕಹಿ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಈ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಅವರು ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು – ಅದೇ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (ಸತ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲುವುದು). ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಈ ವಿಧಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ, ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ರೈತರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡರು. ಚಂಪಾರಣ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಖೇಡಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಗಿರಣಿ ಮುಷ್ಕರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದರು.

ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವಗಳು:
ಅಹಿಂಸೆ (Non-violence): ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಸಹನೆಯಿಂದಲೇ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದು.
ಸತ್ಯ (Truth): ಸತ್ಯವೇ ದೇವರು ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುವುದು.
ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ (Self-Reliance): ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅವರು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚರಕವನ್ನು ನೂಲಿದರು. ಚರಕವು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಮರಾಜ್ಯ: ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿರುವ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯವೇ ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಮುಖ ಚಳುವಳಿಗಳು
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನಿರಾಕರಣೆ ಚಳುವಳಿ (Non-Cooperation Movement), ಕಾನೂನು ಭಂಗ ಚಳುವಳಿ (Civil Disobedience Movement) ಮತ್ತು ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳುವಳಿ (Quit India Movement) ಮುಖ್ಯವಾದವು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುರಿದು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಇಂದಿಗೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವವು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಸರಳತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ಹೋರಾಟವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.

“ನನ್ನ ಜೀವನವೇ ನನ್ನ ಸಂದೇಶ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ತಾವು ನಂಬಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಪಾಲಿಸಿದರು. ೧೯೪೮ರ ಜನವರಿ ೩೦ ರಂದು ಅವರು ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆಯಿಂದ ಹತ್ಯೆಯಾದರು. ಆದರೆ ಅವರ ತ್ಯಾಗ, ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇವೆ.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ನಾವು ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೩೦ ರಂದು ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.

ಲೇಖನ : ಡಾ. ಡಿ. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್
ಹರಿಹರ