ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗುರುತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ದಿನವನ್ನು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹಾಗೂ ಗೌರವದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ನಾಡಿನ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಹುರುಪು ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನವು ಕನ್ನಡಿಗರ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ದಿನ,ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ದಿನ ಹಾಗೂ ಈ ನಾಡಿನ ಜನರ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಇತಿಹಾಸ :

ಭಾರತವು 1947ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ದೇಶದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾಷಾ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪುನರ್‌ರಚನೆಗೊಂಡವು.ಆಗ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು
* ಬೊಂಬಾಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು,
* ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು,
* ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು
* ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ
* ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು

ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕನಸು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದು. “ಏಕೀಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂಬ ಆಶಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದವು.1956 ರ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಈ ಕನಸು ನಿಜವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ನಂತರ 1973ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರು “ಕರ್ನಾಟಕ” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಆಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಘನತೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಗಳು :

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಹಬ್ಬದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ,ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ದಿನ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.

ಅಂದು ಪ್ರತಿ ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ನಾಡ ಬಾವುಟವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲೆಗಳು,ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕನ್ನಡ ಪಾಠಗಳು, ಕಾವ್ಯ ವಾಚನ,ನೃತ್ಯ,ಗಾನ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ. ಜನರು ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ, ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಡ ಬಾವುಟವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆಗಳು,ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಕವನಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮೊಳಗುತ್ತವೆ.

ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ :

ಕರ್ನಾಟಕವು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಕಲಾ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ,ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಶ್ರೀ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹೊಯ್ಸಳ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಗಂಗ ರಾಜವಂಶಗಳು ಕನ್ನಡದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಿತಾಮಹರು ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಕುವೆಂಪು, ಡಿ.ವಿ.ಜಿ,ತಿರ್ತಹಳ್ಳಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ,ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಜನ್ನ ಮುಂತಾದವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅಮರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಷಿ, ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು, ರಾಘವೇಂದ್ರರಾಜು ಮುಂತಾದವರು ರಾಜ್ಯದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ, ದಸರಾ ಹಬ್ಬ, ಕಂಬಳ, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು

ಇಂದಿನ ಜಾಗತೀಕರಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಚಿಂತಾಜನಕ. ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. “ನಮ್ಮ ಮಾತು, ನಮ್ಮ ಆತ್ಮ” ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಾವು ತೊಡಗಬೇಕು.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮಹತ್ವ

ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಆತ್ಮದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.ಈ ದಿನ ನಾವು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತ. ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮ,ಜಾತಿ, ಪ್ರದೇಶದ ಜನರೂ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಒಂದೇ ನಾಡಿನ ಧ್ವಜದಡಿ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ.

ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭ ನಾವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಲು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅದರ ಗೌರವವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ಕನ್ನಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಬೇಕು.

ಸಮಾರೋಪ
ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವವು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಹಬ್ಬ. ಇದು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಆತ್ಮ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರೇರಣೆ. “ಎಲ್ಲರು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡಲಿ, ಕನ್ನಡದ ಗೌರವ ಉಳಿಯಲಿ” ಎಂಬ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನಿರಂತರ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು.

ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ –
“ಜೈ ಭಾರತ ಜನನಿಯ ತನುಜಾತೆ
ಜಯ ಹೇ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ ”
ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ನಮ್ಮ ನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕ, ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕನ್ನಡ, ನಮ್ಮ ಜೀವ ಕನ್ನಡ.

ಈ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಹಬ್ಬ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ದಿನವಾಗಿರಲಿ.

ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತೆ!
ಜೈ ಕನ್ನಡಾಂಬೆ !
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಶುಭಾಶಯಗಳು.

ಬಸವರಾಜ ಕುಂಬಾರ
ಉಪನ್ಯಾಸಕರು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ
ಕಾಲೇಜು ಹೊನ್ನುಟಗಿ, ತಾ, ಜಿ: ವಿಜಯಪುರ.
ಮೋ : 9480263183